مراحل و نکات مهم در ترمیم آمالگام دندان

ترمیم آمالگام دندان یکی از روش‌ های قدیمی و مؤثر برای پر کردن پوسیدگی‌ها و بازسازی ساختار دندان است که به دلیل دوام و مقاومت بالا هنوز در بسیاری از مطب‌ های دندانپزشکی استفاده می‌شود و با وجود پیشرفت‌ های مواد ترمیمی جدید، آمالگام به دلیل هزینه مناسب و طول عمر زیاد همچنان جایگاه ویژه‌ای دارد، اما آیا می‌دانید چه زمانی نیاز به ترمیم یا تعویض آمالگام وجود دارد؟ و ترمیم آن چه تأثیری بر سلامت دندان و زیبایی لبخند شما دارد؟

آمالگام دندان چیست؟

آمالگام دندان یک ماده ترمیمی فلزی است که برای پر کردن پوسیدگی‌ های دندانی استفاده می‌شود و این ماده از ترکیب فلزاتی مانند نقره، قلع، مس و جیوه تشکیل شده است که مقاومت بالا و دوام طولانی‌ مدت را فراهم می‌کند، آمالگام به دلیل استحکام و قیمت مناسب، به ویژه برای پرکردگی دندان‌ های آسیاب که تحت فشار زیاد هستند، بسیار رایج است و همچنین، این ماده به راحتی شکل‌پذیر بوده و فرآیند ترمیم را سریع‌تر می‌کند.

کاربردهای آمالگام در دندانپزشکی

آمالگام در دندانپزشکی عمدتا برای ترمیم پوسیدگی‌ های دندان‌ های آسیاب و عقب استفاده می‌شود، جایی که فشار جویدن بیشتر است و نیاز به ماده‌ای با مقاومت بالا وجود دارد و همچنین به دلیل دوام طولانی و هزینه مناسب، برای پرکردن پوسیدگی‌ های عمیق و گسترده کاربرد دارد، آمالگام به‌ سرعت سخت شده و می‌تواند ساختار دندان را در برابر شکستن و فرسایش محافظت کند و در برخی موارد، از آن برای ترمیم‌ های موقتی یا اضطراری نیز استفاده می‌شود.

فواید آمالگام دندانی

فواید این مواد شامل موارد زیر است:

• قوی و بادوام است، بنابراین نسبت به سایر انواع پرکننده های دندان احتمال شکستگی کمتری دارند.
• برای بیمارانی که در معرض خطر پوسیدگی دندان هستند، مفید است.
• قیمت آن به نسبت سایر مواد پرکننده ارزان تر است.
• بیش از 150 سال است که در صدها میلیون بیمار در سراسر جهان استفاده می شود.

خطرات احتمالی استفاده از آمالگام دندانی

خطرات احتمالی استفاده از آمالگام دندانی عبارت‌اند از:

• برخی افراد ممکن است به ترکیبات آمالگام، به‌ خصوص جیوه موجود در آن، حساسیت یا آلرژی نشان دهند که باعث التهاب یا قرمزی در ناحیه دهان می‌شود.
• آمالگام حاوی جیوه است و در صورت آسیب دیدن یا خوردن مقدار زیادی از آن، ممکن است مقادیر اندکی جیوه آزاد شود که در طولانی‌ مدت تأثیرات زیان‌آوری بر سیستم عصبی دارد.
• آمالگام ممکن است باعث تغییر رنگ ناحیه اطراف ترمیم و یا خود دندان شود و ظاهر زیبایی دندان را کاهش دهد.
• برای قرار دادن آمالگام، معمولاً باید بخش بیشتری از ساختار دندان تراشیده شود که باعث کاهش استحکام دندان می‌شود.
• به علت سختی و انقباض آمالگام پس از قرارگیری، ممکن است فشارهایی به دندان وارد شود که در موارد نادر باعث ترک خوردن آن شود.
• در فرآیند ساخت و دفع آمالگام، جیوه می‌تواند به محیط زیست وارد شود و آلودگی ایجاد کند.

چرا از جیوه در آمالگام دندان استفاده می شود؟

تقریبا نیمی از آمالگام دندان، جیوه مایع و نیمی دیگر از آلیاژ پودری نقره، قلع و مس است، جیوه برای چسباندن ذرات آلیاژ به یکدیگر و ایجاد یک پرکننده قوی، بادوام و جامد استفاده می شود و خواص منحصر به فرد جیوه که مایع در دمای اتاق است که به خوبی با پودر آلیاژ پیوند می یابد آن را به یکی از اجزای مهم آمالگام دندانی تبدیل می کند که به دوام آن کمک می کند.

آیا باید دندان های پر شده را تخلیه کنند؟

اگر مواد پرکننده شما در شرایط خوبی هستند و هیچ پوسیدگی در زیر آن وجود ندارد، FDA توصیه نمی‌کند که پرکننده‌های آمالگام خود را حذف یا جایگزین مواد دیگر کنید، حذف پرکردگی های آمالگامِ دست نخورده، منجر به از دست دادن غیرضروری ساختار سالم دندان می شود و شما را در معرض افزایش موقت بخار جیوه آزاد شده در طول فرآیند برداشتن قرار می دهد، پرکردگی های آمالگام دست نخورده در هر فردی، از جمله گروه های حساس مانند مادران باردار، مادران شیرده و کودکان، نباید به منظور پیشگیری از بیماری برداشته شوند، مگر اینکه از نظر پزشک ضروری تشخیص داده شود.

آمالگام دندان برای چه افرادی مناسب نیست؟

قرار گرفتن در معرض جیوه ممکن است خطر بیشتری برای سلامت عمومی برخی گروه‌های خاص از افراد ایجاد کند، که ممکن است بیشتر در معرض عوارض جانبی بالقوه استفاده از جیوه ی موجود در آمالگام باشند، جمعیت های پرخطر عبارتند از:

• زنان باردار و جنین های در حال رشد آنها؛
• زنانی که قصد باردار شدن دارند؛
• زنان شیرده و نوزادان؛
• کودکان، به ویژه کودکان زیر شش سال؛
• افراد مبتلا به بیماری عصبی؛
• افراد مبتلا به اختلال عملکرد کلیه؛
• افرادی که دارای حساسیت شدید (آلرژی) به جیوه یا سایر اجزاء (نقره، مس، قلع) آمالگام دندان هستند.
• اگر در هر یک از گروه های خطر ذکر شده در لیست بالا قرار می گیرید، FDA قویاً استفاده از ترمیم های غیر آمالگامی مانند کامپوزیت‌ دندان پایه رزین و سیمان گلاس آیونومر را توصیه می کند.
• FDA به هیچ‌کس توصیه نمی‌کند که پرکننده‌های آمالگام موجود را در شرایط خوب حذف یا جایگزین کند، مگر اینکه از نظر پزشکی توسط یک متخصص ضروری تلقی شود (به عنوان مثال، حساسیت بیش از حد به مواد آمالگام).

مراحل ترمیم آمالگام دندان

در ابتدا برای جلوگیری از درد هنگام ترمیم، ناحیه اطراف دندان بی‌حس می‌شود، سپس با استفاده از ابزارهای مخصوص، پوسیدگی و بافت‌های نرم و خراب دندان برداشته می‌شود تا سطحی سالم و تمیز ایجاد شود، دندانپزشک به منظور ثابت نگه داشتن آمالگام، شکل خاصی به فضای ترمیم می‌دهد و پودر و مایع آمالگام با هم ترکیب می‌شوند تا ماده‌ای خمیری شکل ایجاد شود.

آمالگام تازه آماده شده در حفره دندان قرار داده و با ابزار مخصوص فشرده می‌شود تا فضای خالی پر شود و ماده به خوبی در جای خود مستحکم گردد، پس از فشردن، دندانپزشک سطح آمالگام را شکل داده و صاف می‌کند تا با سطح دندان هماهنگ باشد و جویدن راحت انجام شود، بعد از سخت شدن کامل آمالگام معمولاً چند دقیقه طول می‌کشد، دندانپزشک با استفاده از کاغذ مخصوص، نقاط تماس دندان‌ها را بررسی و در صورت نیاز تنظیم می‌کند.

مراقبت از دندان پس از پر کردن با آمالگام

مراقبت های بعد از پر کردن با مواد آمالگام شامل موارد زیر می شود:

استفاده از نخ دندان و مسواک زدن

مسواک زدن و نخ دندان کشیدن به آرامی هر روز از جمله بعد از هر وعده غذایی برای حفظ سلامت دندان ها، لثه ها و پرکردگی ها ضروری است، در حالت ایده آل، باید از یک مسواک نرم استفاده کنید و به آرامی مسواک بزنید تا به مینای دندان یا مواد پر شده جدید آسیب نرسانید.

خودداری از مصرف غذاهای بسیار گرم یا بسیار سرد

دمای سرد و گرم باعث انقباض یا انبساط مواد پرکننده می‌شود و این امر به نوبه خود، سازگاری، استحکام، شکل پر شدن را تغییر داده و حتی باعث شکستگی و نشت مواد روی دندان می‌شود و همچنین، دماهای بالا باعث ایجاد حساسیت در اطراف آمالگام شده که درد شدیدی ایجاد می کند، برای جلوگیری از این امر، باید سعی کنید از غذاهایی با درجه حرارت شدید اجتناب کنید و همچنین پس از پر کردن دندان با آمالگام، پرهیز از غذاهای سفت، جویدنی و چسبناک در 24 ساعت اول بسیار مهم و ضروری است.

خودداری از استفاده از خمیردندان و دهانشویه

خمیردندان و دهانشویه های حاوی الکل می توانند مواد پرکننده را لکه دار کنند و حتی طول عمر آنها را کاهش دهند، استفاده از خمیر دندان و دهان شویه های بدون الکل برای جلوگیری از مشکلات ذکر شده توصیه می شود و همچنین برای جلوگیری از ایجاد دندان های حساس پس از پرکردن دندان، از خمیر دندان طراحی شده برای دندان های حساس استفاده کنید.

مراجعه به دندانپزشک به طور منظم

حتی اگر هیچ مشکلی در مورد پر کردن آمالگام وجود نداشته باشد، همیشه بهتر است به بهترین دندانپزشک مراجعه کنید تا اطمینان حاصل کنید که هیچ مشکل زمینه ای دیگری وجود ندارد و می توان از آسیب بیشتر به دندان ها جلوگیری کرد.

سوالات متداول

در نهایت…

ترمیم آمالگام دندان یکی از روش‌ های موثر و مقاوم برای درمان پوسیدگی‌ها است که دوام بالایی دارد و هزینه مناسبی نیز به همراه دارد، با این حال، انتخاب مواد ترمیمی باید با توجه به شرایط هر بیمار و موقعیت دندان صورت گیرد و مراقبت‌های بعد از ترمیم و مراجعه منظم به دندانپزشک نقش مهمی در حفظ سلامت و طول عمر ترمیم دارد.،در نهایت، مشورت با دندانپزشک بهترین راه برای انتخاب درمان مناسب است.