جراحی دندان عقل یکی از رایجترین عملهای دهان و دندان است که باعث درد و ناراحتی پس از عمل میشود، آیا میدانید چرا مراقبت های بعد از جراحی دندان عقل اینقدر اهمیت دارند؟ رعایت دقیق نکات بهداشتی و دستورات پزشک چطور روند بهبودی شما را سریعتر و آسانتر میکند؟ مراقبتهای پس از جراحی شامل چه اقداماتی است و چگونه میتوان از عفونت، تورم و درد شدید جلوگیری کرد؟ پاسخ به این سوالات به شما کمک میکند تا دوران نقاهت راحتتری داشته باشید و از بروز مشکلات جدی پیشگیری کنید.

مهم ترین مراقبت های بعد از جراحی دندان عقل
در ادامه مراقبت هایی که در دوره نقاهت پس از جراحی دندان عقل باید انجام شود را مورد بررسی قرار دادیم که به شرح زیر است:
استفاده از گاز استریل
پس از جراحی گاز استریل را به مدت 30 دقیقه بر روی محل جراحی قرار دهید و از تعویض آن خودداری کنید زیرا در روند لخته شدن خون اختلال ایجاد می شود و پس از گذشت 30 دقیقه و تعویض اولین گاز استریل، محل جراحی را تمیز کنید و سعی نکنید مکررا خون را بیرون بیاورید زیرا فشار موجب می شود خون لخته نشود و خونریزی ادامه یابد.
استفاده از چای کیسه ای
در صورتی که بعد از 12 ساعت همچنان محل جراحی خونریزی ثابتی دارد، گاز گرفتن گاز استریل را متوقف کنید و چای کیسه ای مرطوب را جایگزین گاز استریل کنید و آن را گاز بگیرید زیرا برگ های چای موجب لخته شدن خون می شود و این اقدام باعث تشکیل پلاکت های لخته شده در ناحیه جراحی می شود که زمان بهبودی را کوتاه می کند.
شستشوی دهان با محلول آب و نمک
1 قاشق چایخوری نمک دریا را با مقداری آب گرم مخلوط کنید، آب نمک را وارد دهان خود کرده و برای لحظه ای منتظر بمانید تا جذب شود، سپس آب نمک را بیرون بریزید و توجه داشته آب نمک را غرغره یا تف نکنید زیرا این کار باعث خونریزی مجدد می شود و به طور کلی آب نمک باعث بهبودی و کاهش درد می شود.
رعایت بهداشت دهان و دندان
حتما در روز اول جراحی دهان خود را به آرامی بشویید، در 24 ساعت اول بعد از جراحی دندان عقل، تنها از محلول آب نمک برای شستشو و تمیز کردن دهان خود استفاده کنید و از مسواک زدن خودداری نمایید و معمولا در روز دوم بی خطر است.
مسواک زدن را زودتر از روز 5 ام بعد از عمل شروع نکنید، مگر اینکه جراحتان به شما دستور داده باشد، این غیر معمول نیست که در اولین روز شستشو مقدار کمی خونریزی رخ دهد و گاز گرفتن گاز برای چند دقیقه پس از شستشو به طور کلی هرگونه خونریزی جزئی را متوقف می کند.

استفاده از دهانشویه
وجود بو یا طعم بد غیر معمول نیست و به خاطر داشته باشید که محل جراحی در ابتدا حاوی یک لخته خون و چندین روز محل بقایای غذا است، معمولا مقدار کمی از دهانشویه لیسترین مخلوط با آب داخل سرنگ (نصف و نصف) در از بین بردن بو مؤثر است و سرنگ خود را در مکانی تمیز نگه دارید.
استفاده از کیسه یخ
برای جلوگیری از تورم در 24 ساعت اول می توانید یخ را روی گونه های خود نگه دارید، پس از گذشت 24 تا 72 ساعت، ممکن است کیسه یخ به کاهش درد کمک کند اما برای جلوگیری از تورم تاثیر چندانی نخواهد داشت و در صورتی که کیسه یخ در دسترس ندارید از بسته های سبزیجات فریز شده استفاده کنید.
پس از گذشت زمان مشخص شده، طبق توصیه دندانپزشک، یک پد گرم کننده روی گونه های خود بگذارید و توجه داشته باشید در صورت استفاده مجدد از کیسه یخ، بدن شما نسبت به این کار واکنش نشان داده و موجب تورم اضافی می شود.
بالا نگه داشتن سر
موقع خوابیدن یا درازکشیدن حتما از دو بالش در زیر سر خود استفاده کنید تا دهانتان بالاتر از سر و گردنتان قرار بگیرد و بالا نگه داشتن سرتان موجب کاهش تورم می شود.
مصرف داروها و مسکنها
پس از جراحی دندان عقل نیاز به مسکن و آنتی بیوتیک و آب است، بنابراین حتما موارد گفته شده را در کنار خود نگه دارید تا مجبور نباشید برای تهیه وسایل مورد نیاز از جای خود بلند شوید.
خودداری از استفاده از نی
استفاده از نی برای نوشیدن مایعات موجب می شود، لخته های ایجاد شده در محل جراحی را از بین ببرد و روند بهبودی را کند کند.
ترک سیگار و الکل
استعمال سیگار یا مصرف مشروبات الکلی روند بهبودی را کاهش می دهند، برای استعمال دخانیات باید حداقل 72 ساعت از جراحی دندان عقل گذشته باشد.
کنترل درد در کلینیک
برای کمک به جلوگیری از درد، التهاب و تورم میتوانید از مسکنهای تجویزی یا ایبوپروفن بدون نسخه استفاده کنید، از مصرف آسپرین خودداری کنید زیرا باعث خونریزی شده و بهبودی شما را کند میکند، بلافاصله پس از خروج از کلینیک دندانپزشکی حتما مصرف مسکن را شروع کنید و برای پیشگیری از حالت تهوع و استفراغ آنها را همراه با یک وعده غذایی کوچک مصرف نمایید، ممکن است همچنان بر اثر داروی بی حسی محل جراحی سِر باشد و فکر کنید که نیازی به تسکین درد قوی ندارید، اما هنگامی که بی حسی از بین برود، ممکن است احساس درد زیادی را تجربه کنید.
حداقل به مدت 24 ساعت از رانندگی یا کار با ماشین آلات سنگین خودداری کنید زیرا مصرف داروهای مسکن می تواند چنین فعالیت هایی را خطرناک کند.
درخواست کمک
در دوران بهبودی پس از جراحی دندان عقل از همسر، دوستان یا خانواده خود برای مراقبت از شما درخواست کمک کنید و از آنها بخواهید در انجام کارها به شما کمک کنند، برای شما غذا بیاورند و در حین بهبودی به طور کامل از شما مراقبت کنند.
رژیم غذایی مناسب
در روز جراحی، مایعات خنک و غذاهای خنک و نرم را توصیه می کنیم و همچنین می توانید هر چیزی نرم را با جویدن غیر از محل جراحی بخورید، شما باید با مصرف منظم مایعات از کم آبی بدن جلوگیری کنید و سعی کنید یک وعده غذایی را از دست ندهید.
لطفا تا 6 هفته پس از جراحی از مصرف ذرت بو داده، آجیل و دانه های خوراکی اجتناب کنید.
مصرف آنتی بیوتیک ها
ممکن است برای کمک به جلوگیری از عفونت آنتی بیوتیک تجویز شود، در صورت بروز جوش یا واکنش نامطلوب دیگر مصرف آنتی بیوتیک را قطع کنید و با مطب تماس بگیرید.
آنتی بیوتیک ها و سایر داروها با اثربخشی داروهای ضد بارداری خوراکی تداخل دارند و پس از اتمام دوره آنتی بیوتیک یا سایر داروها، برای کنترل بارداری باید برای یک دوره کامل قرص های ضد بارداری استفاده شود.
کنترل تهوع و استفراغ
حالت تهوع و استفراغ می تواند در نتیجه موارد زیر رخ دهد:
- خون بلعیده شده است.
- درد و ناراحتی
- عوارض داروی بی حسی
اگر حالت تهوع ادامه داشت، مصرف داروی مسکن را قطع کنید و دوز بعدی را جایگزین مسکن بدون نسخه کنید و اگر حالت تهوع مداوم است، با پزشک تماس بگیرید.
فعالیت های بدنی و جسمی
فعالیت های بعد از جراحی باید در روز اول کاملا استراحت کنید، خم شدن، بلند کردن یا فعالیت شدید باعث افزایش خونریزی، تورم یا سایر مشکلات می شود.
اگر ورزشکار هستید، توجه داشته باشید که. ورزش بعد از عمل نیز ممکن است منجر به افزایش خونریزی، تورم و ناراحتی شود و 3-4 روز پس از جراحی باید از انجام ورزش اجتناب شود.
اهمیت رعایت مراقبت های بعد از جراحی دندان عقل
مراقبتهای بعد از جراحی دندان عقل از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند، زیرا نقش حیاتی در بهبود سریعتر، پیشگیری از عفونت و کاهش عوارض جانبی دارند، این جراحی به دلیل محل قرارگیری دندان عقل و حساسیت ناحیه، میتواند باعث ایجاد درد، تورم و حتی عفونت شود، اگر مراقبتهای لازم رعایت نشود.

در ادامه، دلایل اهمیت این مراقبتها را شرح میدهم:
پیشگیری از عفونت
بعد از جراحی، دهان زخم باز دارد که مستعد ورود باکتری است و رعایت بهداشت دهان، پرهیز از دستکاری محل جراحی و استفاده صحیح از داروهای تجویز شده، از ایجاد عفونت جلوگیری میکند.
کاهش درد و تورم
استفاده از کمپرس یخ، مصرف داروهای ضد درد و پرهیز از فعالیتهای سنگین، میزان تورم و درد را کاهش داده و روند بهبودی را تسریع میکند.
جلوگیری از خشک شدن حفره دندانی
اگر بیمار پس از جراحی از کشیدن سیگار، مکیدن مایعات با نی یا شستشوی شدید دهان خودداری نکند، ممکن است لخته خونی تشکیل شده در محل جراحی از بین برود که باعث ایجاد درد شدید و تاخیر در ترمیم میشود.
تسریع روند ترمیم
با رعایت رژیم غذایی نرم، نوشیدن آب کافی، استراحت مناسب و دنبالکردن توصیههای پزشک، بافتهای آسیب دیده سریعتر بازسازی میشوند.
کاهش احتمال خونریزی
بیتوجهی به توصیه هایی مانند اجتناب از مصرف نوشیدنی های داغ یا فعالیتهای بدنی شدید باعث باز شدن بخیهها یا شروع مجدد خونریزی میشود.
سوالات متداول
تورم معمولا تا ۳-۴ روز پس از جراحی وجود دارد و درد نیز با مصرف داروها کنترل میشود و اگر درد شدید یا تورم غیرعادی مشاهده کردید، به پزشک اطلاع دهید.
فعالیتهای شدید، مصرف نوشیدنیهای داغ، کشیدن سیگار و مکیدن مایعات با نی میتوانند باعث خونریزی شوند و بهتر است استراحت کنید، از مصرف این موارد خودداری کنید و در صورت خونریزی شدید، فورا به پزشک مراجعه نمایید.
در نهایت…
رعایت مراقبت های بعد از جراحی دندان عقل نقش کلیدی در تسریع بهبود و پیشگیری از عوارضی مانند عفونت و خونریزی دارد، استراحت کافی، رعایت بهداشت دهان، پیروی از رژیم غذایی مناسب و مصرف داروهای تجویزی، روند ترمیم را آسانتر میکند و بیتوجهی به این نکات میتواند منجر به درد بیشتر و طولانی شدن دوران نقاهت شود، بنابراین اهمیت زیادی دارد که دستورات پزشک را جدی بگیرید.
