چرا دندان عقل باید کشیده شود؟

دندان عقل آخرین دندانی است که در دهان رویش پیدا می‌کند و به همین دلیل اغلب با مشکلاتی مثل کمبود فضا، رویش ناقص یا فشار به دندان‌ های مجاور همراه است، خیلی‌ از افراد زمانی متوجه حضور آن می‌شوند که دچار درد، التهاب یا حتی عفونت لثه می‌شوند، در چنین شرایطی، کشیدن دندان عقل به‌ عنوان یکی از رایج‌ ترین درمان‌ ها مطرح می‌شود، اما همیشه لازم است دندان عقل کشیده شود یا در برخی موارد می‌توان آن را حفظ کرد؟ چه زمانی بهترین زمان برای انجام این کار است و چه مراقبت‌ هایی بعد از کشیدن آن اهمیت دارند؟

چرا کشیدن دندان عقل ضروری است؟

دندان عقل به دلیل رویش در سنین بزرگسالی و کمبود فضا در فک، اغلب به‌ طور کامل رشد نمی‌کند و باعث مشکلاتی می‌شود، یکی از دلایل اصلی کشیدن، نهفتگی دندان است که به دندان‌های مجاور فشار وارد کرده و باعث کج شدن آن‌ها می‌شود، همچنین، دندان عقل نیمه‌ رویش‌ یافته به‌ راحتی محل تجمع باکتری و مواد غذایی شده و خطر عفونت و التهاب لثه را افزایش می‌دهد.

در برخی موارد نیز ایجاد کیست یا آسیب به ریشه دندان‌ های کناری دلیل اصلی ضرورت کشیدن است، به همین دلیل، بسیاری از دندانپزشکان توصیه می‌کنند دندان عقل مشکل‌دار قبل از ایجاد عوارض جدی کشیده شود.

زمان کشیدن دندان عقل

زمان کشیدن به عوامل مختلفی مانند میزان رشد دندان عقل، فشاری که بر دندان‌ های دیگر وارد می‌کند و میزان درد و ناراحتی بیمار بستگی دارد، اکثر دندانپزشکان پیشنهاد می‌کنند که دندان عقل در سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی کشیده شود، زیرا در این دوره ریشه‌ ها به طور کامل رشد نکرده‌اند و عمل کشیدن آسان‌تر است و همچنین اگر دندان عقل مشکلاتی مانند پوسیدگی، عفونت، یا نهفته بودن داشته باشد، کشیدن آن در اسرع وقت توصیه می‌شود، گاهی برای خراج کردن دندان عقل نیاز به جراحی دندان عقل است.

نکشیدن دندان عقل چه عوارضی به همراه دارد؟

در صورتی که نیاز به کشیدن وجود داشته باشد و این کار انجام نشود، عوارض و مشکلات مختلفی ایجاد می‌شود و برخی از این عوارض عبارتند از:

عفونت

دندان عقل نهفته یا نیمه روییده می‌تواند باعث تجمع باکتری‌ها و مواد غذایی در اطراف آن شود که منجر به عفونت لثه و بافت‌های اطراف دندان می‌شود.

درد و التهاب

دندان عقل که به طور کامل رشد نکرده یا به درستی جای خود را در فک پیدا نکرده است، باعث درد و التهاب در ناحیه فک و لثه می‌شود.

آسیب به دندان‌ های مجاور

اگر دندان عقل به دندان‌ های مجاور فشار وارد کند، باعث آسیب به آن‌ ها، تغییر موقعیت دندان‌ ها و حتی ایجاد پوسیدگی در دندان‌های مجاور می‌شود.

تشکیل کیست

در اطراف دندان عقل نهفته احتمال ایجاد کیست یا تومور وجود دارد که استخوان فک را تخریب کرده و به درمان‌ های پیچیده‌تر نیاز دارد.

مشکلات فضای کم و ناهماهنگی دندان‌ها

دندان عقل که به درستی جای خود را در فک پیدا نکرده است، باعث ناهماهنگی و ترتیب دندان‌ها شده و نیاز به ارتودنسی ایجاد می‌کند.

بوی بد دهان و طعم نامطبوع

عدم انجام این کار منجر به بوی بد دهان و طعم نامطبوع به دلیل تجمع مواد غذایی و باکتری‌ها در ناحیه دندان عقل می‌شود.

انواع روش‌های کشیدن دندان عقل

بسته به وضعیت دندان، موقعیت آن در فک و میزان نهفتگی، روش‌ های مختلفی برای کشیدن وجود دارد:

کشیدن ساده دندان عقل

در مواردی که دندان عقل به‌ طور کامل رشد کرده و در موقعیت طبیعی قرار دارد، از روش کشیدن ساده استفاده می‌شود، در این روش، دندانپزشک با بی‌حسی موضعی و ابزارهای مخصوص، دندان را بدون نیاز به برش لثه یا تراش استخوان خارج می‌کند و این روش سریع‌تر بوده و دوران نقاهت کوتاه‌تری دارد.

کشیدن به روش جراحی

اگر دندان عقل نهفته باشد، به‌ طور ناقص رویش یافته یا در زاویه نامناسب قرار داشته باشد، جراحی دندان عقل لازم است، در این روش، برشی در لثه ایجاد می‌شود و گاهی بخشی از استخوان فک تراشیده می‌شود تا دندان قابل خارج کردن باشد، این نوع کشیدن پیچیده‌تر بوده و به مراقبت‌ های بیشتری بعد از عمل نیاز دارد.

کشیدن دندان عقل درد دارد؟

درد و ناراحتی‌ هایی را به همراه دارد، اما دندانپزشکان قبل از عمل از بی‌حسی موضعی یا بیهوشی عمومی استفاده می‌کنند تا درد را کنترل کنند و پس از عمل، بیمار احساس درد و تورم در ناحیه جراحی داشته که با مصرف داروهای مسکن تجویزی قابل کنترل استُ میزان درد و ناراحتی به عواملی مانند نوع عمل، وضعیت دندان و روش‌ های جراحی بستگی دارد و با رعایت مراقبت‌ های پس از عمل، می‌توان درد را به حداقل رساند.

نکات مراقبتی بعد از کشیدن دندان عقل

مراقبت های بعد از کشیدن دندان عقل که باید رعایت کنید، شامل موارد زیر است:

• قرار دادن گاز استریل روی محل جراحی و فشار ملایم به مدت ۳۰ تا ۴۵ دقیقه به قطع خونریزی کمک می‌کند و در صورت تداوم، باید با پزشک مشورت شود.
• شست‌ و شوی شدید یا تف کردن باعث خارج شدن لخته خون و افزایش خونریزی می‌شود و بهتر است از روز دوم با آب نمک ولرم دهان را به‌آرامی شست‌وشو دهید.
• مسکن‌ها و آنتی‌بیوتیک‌ها باید طبق دستور پزشک مصرف شوند تا درد کنترل شود و از عفونت جلوگیری گردد.
• در روزهای اول باید از غذاهای نرم و سرد مانند سوپ ولرم، پوره سیب‌زمینی و ماست استفاده کرد و غذاهای سفت یا خیلی داغ به زخم آسیب می‌زنند.
• ورزش یا خم شدن زیاد فشار خون را افزایش داده و خونریزی را تشدید می‌کند و بهتر است تا چند روز از فعالیت‌ های سنگین پرهیز شود.
• سیگار و الکل روند ترمیم را کند کرده و احتمال عفونت را بالا می‌برند و توصیه می‌شود حداقل یک هفته مصرف نشوند.
• قرار دادن کمپرس یخ روی گونه در ۲۴ ساعت اول باعث کاهش ورم و التهاب می‌شود.
• مسواک زدن باید با دقت و دور از ناحیه جراحی انجام شود و رعایت بهداشت مانع عفونت و بوی بد دهان خواهد شد.

کشیدن دندان عقل بالا راحت تر است یا پایین؟

کشیدن دندان عقل بالایی راحت‌تر از دندان عقل پایینی است، زیرا دندان‌ های عقل بالایی در فک بالا قرار دارند که استخوان آن نازک‌تر و نرم‌تر است و این باعث می‌شود که فرایند کشیدن آنها آسان‌تر باشد.

در مقابل، دندان‌ های عقل پایینی در استخوان فک پایین قرار دارند که متراکم‌تر و سخت‌تر است، به همین دلیل فرایند کشیدن آنها چالش‌ برانگیزتر و زمان‌برتر است، البته برای هر فرد متفاوت است و شرایط جراحی بسته به موقعیت دندان و سلامت عمومی دهان و دندان متغیر است.

عوارض احتمالی کشیدن دندان عقل

برخی از عوارض شامل درد و تورم در ناحیه جراحی، خونریزی، عفونت، و خشکی حفره است که به دلیل رعایت نکردن مراقبت ها ایجاد می شود و مراعات نکردن دستورالعمل های لازم باعث می شود لخته خون در محل دندان کشیده تشکیل نشده و یا کنده می شود و همچنین در موارد نادر آسیب به اعصاب فک پایین زده که باعث بی‌حسی موقت یا دائمی در ناحیه لب و چانه می‌شود، البته با انتخاب پزشک حاذق و رعایت مراقبت های لازم باید از این عوارض پیشگیری کنید.

سوالات متداول

در نهایت…

کشیدن دندان عقل یک فرآیند رایج است که در صورت نیاز به دلیل مشکلاتی مانند پوسیدگی، عفونت یا فشردگی دندان‌ های دیگر انجام می‌شود، با وجود این که درد و عوارضی همراه دارد، با رعایت مراقبت‌ های صحیح و پیگیری توصیه‌ های دندانپزشک، می‌توان از عوارض جلوگیری کرد و بهبودی سریع‌تری داشت و در نهایت، توجه به زمان مناسب برای این فرایند و مراقبت‌های پس از آن به حفظ سلامت دهان و دندان کمک می‌کند.