تعویض کامپوزیت دندان یکی از مزایای مهم این روش نسبت به سایر روشهای مشابه مانند لمینت است، چرا که در تعویض کامپوزیت دندان نیازی به برداشتن بخش زیادی از دندان نیست و فرآیند ترمیم یا تعویض آن سادهتر و کمهزینهتر است. در صورتی که کامپوزیت دچار شکستگی، تغییر رنگ یا سایر مشکلات شود، میتوان آن را به راحتی و بدون آسیب به ساختار اصلی دندان ترمیم یا تعویض کرد. این ویژگی کامپوزیت را به گزینهای مناسب و انعطافپذیر تبدیل میکند، در حالی که لمینتها معمولاً به برداشتن بخش بیشتری از دندان نیاز دارند و تعویض یا ترمیم آنها پیچیدهتر است.
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از کامپوزیت دندان
علت تعویض کامپوزیت دندان
امروزه کامپوزیت های مرغوب از برندهای معتبر در بازار وجود دارد. اما مراقبت های بعد از کامپوزیت دندان تاثیر زیادی روی دوام و طول عمر آنها دارد. در ادامه این مطلب به عواملی که موجب تعویض کامپوزیت دندان می شوند اشاره خواهیم کرد:
تغییر رنگ: کامپوزیتها معمولاً به رنگ دندانهای طبیعی هستند، اما ممکن است در طول زمان تغییر رنگ دهند. مصرف مواد غذایی و نوشیدنیهایی مثل قهوه، چای یا خوراکیهای رنگی میتواند باعث لکهدار شدن کامپوزیت شود. همچنین، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان هم میتواند این تغییر رنگ را تسریع کند.
شکستگی یا ترک خوردگی:کامپوزیتها در برابر ضربهها و فشارهای زیاد حساس هستند. خوردن مواد غذایی سخت مانند آبنباتهای سفت یا ضربه به دندان میتواند باعث ترک خوردن یا شکستن کامپوزیت شود. در صورت بروز شکستگیهای جزئی، معمولاً قابل ترمیم است، اما اگر شکستگی شدید باشد، دندانپزشک ممکن است تصمیم به تعویض کامپوزیت بگیرد.
کاهش چسبندگی: چسبندگی کامپوزیت به دندان بسیار مهم است. اگر کامپوزیت به خوبی به دندان نچسبد یا به مرور زمان از دندان جدا شود، ممکن است باعث بروز مشکلاتی مانند نفوذ میکروبها و ایجاد پوسیدگی در زیر کامپوزیت شود. در این شرایط، باید کامپوزیت تعویض شود تا از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری شود.
پوسیدگی دندان زیر کامپوزیت: یکی از مشکلاتی که ممکن است بعد از نصب کامپوزیت رخ دهد، پوسیدگی دندان زیر آن است. اگر بهداشت دهان به خوبی رعایت نشود، با گذشت زمان ممکن است پوسیدگی زیر کامپوزیت شروع شود. در چنین مواردی باید کامپوزیت تعویض شده و پوسیدگی درمان گردد.
حساسیت دندان: گاهی اوقات پس از نصب کامپوزیت، دندانها ممکن است حساس شوند. این حساسیت ممکن است به دلیل نصب نادرست یا ویژگیهای خاص کامپوزیت باشد. در صورتی که این حساسیت ادامه پیدا کند یا مشکل جدیتر شود، دندانپزشک ممکن است تصمیم به تعویض کامپوزیت بگیرد.
بیشتر بخوایند: پوسیدگی دندان بعد از کامپوزیت
عدم رعایت بهداشت دهان و دندان: عدم رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان موجب آسیب و التهاب لثه ها می شود و این آسیب ها می توانند از دلایل تعویض کامپوزیت دندان باشند.
استفاده از دندان به عنوان ابزار: کامپوزیت ها بسیار ظریف و حساس بوده و نیازمند مراقبت های ویژه هستند برخی افراد عادات عجیبی همچون باز کردن درب بطری با دندان دارند این کار کامپوزیت دندان را نابود می کند.
عدم مراجعه به موقع به دندانپزشک: افرادی که کامپوزیت دندان دارند لازم است هر 6 ماه یک بار به دندانپزشک مراجعه کنند. تا بتواند بیماریهای دهان و دندان خود مطلع شوند وگرنه ناچار به تعویض کامپوزیت دندان می شوند.
تعویض کامپوزیت با لمینت: گاهی تعویض کامپوزیت دندان با هدف اجرای لمینت انجام می شود.
جایگزین کامپوزیت دندان
کامپوزیتهای دندانی به دلیل ویژگیهای زیباییشناسی و توانایی چسبیدن به دندانها، برای روکش و ونیر دندانی، پر کردن دندانها و درمانهای ترمیمی به طور گسترده استفاده میشوند. با این حال، چندین جایگزین وجود دارد که بسته به کاربرد خاص میتوانند جایگزین کامپوزیتهای دندانی شوند. در اینجا چند گزینه آورده شده است:
- آمالگام: آمالگام یک ماده سنتی است که برای پر کردن دندانها استفاده میشود و از ترکیب فلزاتی مانند نقره، جیوه و قلع ساخته شده است. اگرچه این ماده از نظر دوام و هزینه مقرون به صرفه است، اما ویژگیهای زیبایی کامپوزیتها را ندارد و در نواحی قابل مشاهده استفاده نمی شود و از آن برای پر کردن دندان های عقبی استفاده می کنند.
- سرامیک (چینی): سرامیک اغلب به عنوان جایگزینی برای کامپوزیتها در ترمیمهای دندانی مانند تاجها، ونیرها و اینلِیها استفاده میشود. سرامیک تطابق رنگ بسیار خوبی با دندانهای طبیعی دارد و در برابر سایش مقاوم است.
- ونیر سرامیکی (که به آن روکش لمینت نیز گفته میشود) یکی از جایگزینهای معتبر برای کامپوزیتهای دندانی است و در بسیاری از موارد به ویژه برای بهبود ظاهر دندانها استفاده میشود. این روکشهای نازک از سرامیک ساخته میشوند و به سطح جلویی دندانها چسبانده میشوند تا دندانها را زیباتر کرده و مشکلاتی مانند رنگپریدگی، ترکها و فواصل غیرطبیعی را پوشش دهند.
انتخاب جایگزین مناسب بستگی به عوامل مختلفی مانند موقعیت و اندازه حفره، نیازهای بیمار، ترجیحات زیبایی و توصیههای دندانپزشک دارد.
بیشتر بخوانید: تفاوت لمینت با کامپوزیت دندان
زمان تعویض کامپوزیت دندان
همانطور که قبلا اشاره شد، ماندگاری کامپوزیت دندان بین 7 تا 10 سال است در این مدت طولانی امکان هرگونه آسیبی به کامپوزیت دندان وجود دارد. بنابراین نیاز به تعویض کامپوزیت دندان یکی از ضروریات به شمار می رود.همچنین گاهی از کامپوزیت های نامرغوب استفاده میشود در نتیجه زمان تعویض آن کوتاه تر خواهد شد.
نحوه تعویض کامپوزیت دندان
تعویض کامپوزیت دندان سریع و راحت انجام میشود و نیاز به تراشیدن دوباره مینای دندان ندارد(مقاله میزان تراشیدن دندانها در کامپوزیت ونیر را بخوانید). در این فرایند، ابتدا روکش کامپوزیت قدیمی از دندان جدا شده و روکش جدید جایگزین میشود. مراحل این کار به شرح زیر است:
- دیسکهای پولیش سنباده: دندانپزشک با استفاده از یک پولیش سنباده، کامپوزیت را از دندان جدا کرده و سطح دندان را صاف و براق میکند. این پولیشها نرم و انعطافپذیر هستند و میتوانند به طور یکنواخت دندانها را صیقل دهند.
- مته کاربیدی: برخی دندانپزشکان برای جدا کردن کامپوزیت از مته کاربیدی استفاده میکنند. این متهها سریعتر کامپوزیت را از روی دندان جدا میکنند، اما به دلیل سرعت بالا و انعطافپذیری کم، ممکن است مقداری از مواد روی دندان باقی بماند. سپس با کمک دیسک سنباده، باقیمانده مواد پاک میشود.
بیشتر بخوانید: برداشت لمینت دندان
هوای ساینده: بیشتر مراکز دندانپزشکی مجهز به فناوری هوای ساینده نیستند. دندانپزشک با استفاده از این دستگاه می تواند اقدام به تعویض کامپوزیت دندان کند.
سوالات متداول
نتیجه گیری
تعویض کامپوزیت دندان راهحلی برای مشکلات ثانویهای است که ممکن است پس از انجام این درمان ایجاد شود. اما نکته مهم برای جلوگیری از بروز مشکلات در دندانها و افزایش طول عمر کامپوزیتها، انتخاب دندانپزشک متخصص و ماهر است. با این انتخاب درست، میتوان زمان نیاز به تعویض کامپوزیت دندان را به تعویق انداخت و از نتایج بهتری بهرهبرد.
